Mé zami, néna poin lontan moin la antann in profésèr malgash apré parl dsi lédikasyon dann son péi é li té apré rakont koman bann zaktèr ékstèryèr-sak i finans lédikasyon-la si tèlman malmène lédikasyon dann sak ni apèl la grann Ile… Si tèlman malméné ké lo péi an an tyé la kil an aryèr.

Mésyé-la, li té prézan nout séminèr lo soisantan nout parti é li té apré anparl lo nivo lédikasyon bann amontrèr lékol primèr dann son péi la bèss nivo. Li di anou d’apré in lankète ofisyèl néna vin pour san bann zamontrèr i koné pa fé soustraksyon dé shif épi néna pré d’sinkant sink pour san i koné pa azout dé nonm désimal-donk avèk dé shif apré la virgil si tèlman konm sa lé dann program li di li mèm, li oi pa koman bann zamonytrèr-la i pé fé lédikasyon bann marmaye.

Lotèr kisa ? Lotèr bann zinstitisyon an déor d’lo péi i mète pa lo moiyin k’i fo pou fé avans in pé lédikasyon é konm lédikasyon i avans pa sé lo pèp k’i rokil é mi pans li koné son n’afèr kan li di sa é si i di azot Madégaskar sé lo péi lo pli pov néna dsi la tèr, mi pans zot i konpran in pé pou kosa.

Astèr, dann lo mèm séminèr, moin la antann lo kontrèr : lo kontrèr sé lo ka d’Kiba. Momandoné kiba lété ansèrklé par bann boykotèr l’amérik épi l’érop é désèrtin i pansé fé tonm lo péi konm in mang tro mir ébin rozman laba néna in parti kominis, épi in bann bon dirijan, é banna la di konmsa : alon fors dsi lédikasyon matèr nèl, primèr, sogondèr épi inivèrsitèr. Alon fors dsi la roshèrch é sé konmsa lo péi la tienbo séktèravèk bann zésploitèr, bann zoprésèr és ékonmsa lo péila tiebo dobout. Alon fors dsi la kiltir é sé kon msa lo péi la ko ntinyé son marsh an avan.

Astèr kosa sa i vé dir pou nou ? Kosa sa i vé dir pou nout péi, La Rényon ? Sa i vé dir, konm moin la mark an-o la, i fo apiy dsi lo shanpirgnon lédikasyon épi la kiltir pou pa kil aryèr, mé pou avans an avan. Tienbo lo rin, marmaye, tienbo lo rin ! tienbo la pa lèss shapé !