A ! La kriz ! la kriz ! la kriz ! Sa in vré tablatir pou nou é pou anshevé, sa i dir, i dir, i dir mèm. Kan ou i antan dir li lé fini, sé l’èr k’li rovien, sé l’èr li rogagn favèr. Dizon li lé konm siklone : dann in sans, li kas li briz, é kan ou i kroi lé fini, sé l’èr k’ou i ramas lo rotour, é lo rotour lé parèy mèm, li briz épi li kas. Parèy siklone ? Oui, sof ké kont siklone i gingn pa fé gran shoz, i gingn pa fé vni ali, é i gingn pa shas ali, i gingn pa di ali foulkan !
Mé la kriz dann lékonomi, sa la pa in tik-tak natirel. Sa i ariv pa konmsa ! Sa i ariv pars in pé la fé gro-gro kouyonade, é lo rézilta ni koné, ni oi dovan nou. Rézilta, sé la rogoumantasion le shomaj, lo rotour d’la mizèr, la diminisyon nivo d’vi. La prèv ? I paré — sa in sindika la di ! — dépi la kriz la lévé, kinz mil travayèr la pèrde zot boulo. La prèv ankor ? Nana par-la san trant sis mil pèrsone marké Pol anploi. La prèv touzour ? Plis disète pour san d’moun La Rényon lé dann in gran mizèr, é plis sinkant pou san lé dossou lo pa d’port la povrété.
Biensir, sa i vien pa tousèl, nana konm k’i diré son kortèz malèr, son bann plé l’égypte : la vyolans, la délinkans, la maladi, le nonm suisidé, lo nonm moun déprimé épi la kolèr, épi la fatig demoun… an plis ké sa, l’inkapasité d’moun pou oir klèr dann toute so falbala. Mé inkyète pa ! Dann in kriz, nana sak i pèrde é nana sak i gagn. Sak i sort dann la posh inn i artonm dann la posh l’ote. Dizon in vaz kominikant, mé dann in sèl sans solman !

Justin