Yèr dimansh moin la lèv an mèm tan k’zétoil katrèr. Moin la désid agard in kou la télé épi l’avé i sobatkoz rant in bann amontrèr dsi l’édikasyon, épi la kiltir lété bien intérésan. Donk bann sonbatkozèr épi lo piblik la di in kantité z’afèr valab.

Mé an parmi tout sak la di, nana dé kékshoz dsi bann narmaye ziska l’az katran la fé tilt dann mon l’éspri. Lo promyé zafèr i port dsi l’inégalité rant bann marmaye pov épi bann marmaye in pé pli privilézyé. Lo dézyèm i parl dsi sak nana dann lo bann kozman bann marmaye i atan.

Pars lo moun té i parl sa lété i éspésyalis lo langaz é ala kosa li di :

Ziska l’az katran i marmaye pov dan La frans i antan par-la sisan mo dann in zourné, in marmaye pli privilézyé i antan lo doub. Donk dann in pèryod katran, inn i antan 87mil mo, l’ot i antan lo doub donk 175 mil mo. Inn i antann défoi moins lo mo ké l’ot é l’ot dé foi plis lo mo. I pé pa dir sa la poin konsékanns dsi lo vokabilèr inn nana laz katran é l’ot nana lo mèm l’az. I pé pa dir inn konm l’ot lé égal késtyonn vokabilèr.

In dézyèm romark é sète la la touzour toush amoin dopi lo tan moin la komans ète papa. Dann lo bann privilézyé la plipar d’mo zot i antan sé pou rouv z’ot shomin é pou bann pov sé an kontrèr pou boush z’ot shominn. Kosa sa i vé dir ? Inn va antann souvan dé foi bann kozman pou rabès ali, pou ral ali an aryèr, pou imilyé ali, pou agrèss so pèrsonalité. L’ot va antann pli souvan bann mo pozitif, i rouvèr son shomin, i rouv pou li shomin la konésans , é pou ède son pèrsonalité épanoui.

Antansyon mi di sa konm moin la ramasé mé konm mi di azot dann mon trafikaz la vi, moin la souvan dé foi romark in n’afèr konmsa lé vré é sa sé in dézyèm galé zété dann zardin bann zanfan maléré. Apré alé rod pou kosa bann marmaye pov z’ot shomin lé konm k’i diré pli boushé ké bann marmaye lo bann paran néna lo pourkoi.

NB - Si sak mi di lé pa vré, tanmyé . Moin sar bien konta ! Mé si sa k mi di lé vré tansyon pangar shomin boushé pou ibann marmaye nout péi donk marmaye dann danzé.