I paré promyé foi, dann in dokiman inportan, i apèl nout kréol « in lang » sé dann lo tèks — lo tèz si zot i vé — nout parti (PCR)la ékrir l’ané 1959 pou son promyé kongré. Avan nou lété in fédérassion Lo PCF é apré nou la vni PCR é nou lé ankor PCR ziska zordi.

Donk dann son bann tèz nout bann kamarad fondatèr la ékrir, an parlan d’nout lang matèrnèl, lo mo « lang ». Mé i paré bann kamarad té in pé divizé la dsi é sé pou sa, in gran rényoné, téi apèl Boris Gamaleya, la propoz lo mo « lang » mé li l’azout véikilèr konmsa lété pli fassil pou aksépté… Véikilèr sa i vé dir li ansèrv pou la kominikassion dann in group demoune i parl pa mèm lang. Donk sa i kol pa avèk nout kréol rényoné.

In bonpé téi anparl ankor lo patoi, sansa lo parlé, in pé i di lo dyalèk mé lo mo i konvien pa… antouléka diksyonèr Larousse i done pa rézon ladsi… Astèr ni pé domann anou koman bann linguiste-bann éspéssyaliss la lang — noré apèl nout kréol — Pou banna in lang sé in sistèm lo sign valab dann in kominoté. Sa i vien pa par azar, mé sé in sistèm roganizé, i apartien in group demoune, épi li évolyé avèk lo tan.

Donk la lang sé in lorganism vivan é lo rényoné lé pa diskalifyé pou k’ni apèl ali in lang é zordi bann zadzéktif konm véikilèr, sansa vèrnakilèr, i anploiye prèss pa… Bann syantifik i apèl linguiste, mi panss zot i doizète dakor avèk nou.- in gran méssyé i apèl Martinet noré done anou rézon.

Alé ! Mi arète tèrla é si zot i vé, zot i pé détak in pé zot lang — mèm zot plime — pou done amwin tor sansa rézon — ni pé mèm bien diskite ansam la dsi..

A bon antandèr salu !

Justin