Néna moinss lontan in plantèr dann l’est la désside fé in kopérativ pou plante deri. Shak plantèr téi doi plante dë san mète-karé dori assé pou son famiye san pliss, mé bande linportatèr d’ri pou amontr zot i konpran bien oussa sa i amenn lo péi, la désside d’in kou d’bèss lo pri d’ri, si tèlman ba ké lo prozé d’kopérativ la avorté. Akoz alé produir sak wi sava trouv méyèr marshé dann komèrs ?

Néna in somenn a popré, dann in shène sipèrmarshé toudinkou la désside vande zoranz pou 85 santime lo kilo san ké l’administrassion i bouz lo pti doi é lo kou d’jarnak téi vien d’in shène grande sirfass téi prétan èl i travaye min dan la min avèk bande plantèr La Rényon.

Sa i ariv dann in pèryode bande plantassion zoranz i sharj a kass la bransh é biensir lo pri zoranz La Rényon lé bonpé pli shèr ké lo zoranz inporté. Alor ni pé domandé kèl méssaz bande gran komèrs i vé passé :

Lé sinp, sanb pou mwin, pars sé touzour lo mèm é li di konmsa : ala sak v’ariv bande prodiktèr rényoné si zot i vé kass la bransh bande sipèr-bénéfiss é si zordi so konkiranss déloiyal i porte dsi zoranz, domin sar dsi zognon, aprésa dsi l’aye... Sirtou si l’administrassion i bouz pa pars kissa i di anou sa la pa in vante a pèrt interdi par la loi ? Kissa i di anou si la prodikssyon lé konform bande règloman éropéin. Pèrsone bien sir sirtou si pèrsonneimète pa lo né ladan.

Antouléka, noute bande député k’i yèm bien ankété, akoz pa in l’ankète dsi lo rapor rante bande gran sirfass é noute bande prodiktèr ? Akoz pa in roshèrch dsi sak i frène noute dévlopman dann la prodikssyon ?

Pars sak lé sir sé ké lotonomi alimantèr li lé possib pou La Rényon.Li lé possib é li lé vital pou nou é konm li lé vital ébin i fo pran son défanss é si i gingn pa, l’èrla i fo oir dann noute sistèm politiko-institissyonèl kossa néna a shanjé pou nou avanssé... Mwin pèrssonèlman, mwin lé sir sé noute sistèm ké lé mové, alors sé sa k’i fo shanjé.

A bon antandèr salu !