Zot va dir amoin mi èm rabashé, mi èm répète toultan lo mèm z’afèr. Lé vré, mé kan i parl kann mi pans i fo kriyé ziskatan k’ i déboush lo trou d’zorèy in pé. Ziskatan ké toulmoun i konpran ké lès kann dan la mor, sé rann la vi dir pou in bonpé d’moun. Sé kondane dixuit mil pèrsone a pèrd z’ot plas travaye. Sa sé pa la mant’ri ! Sa sé la vérité vré !

Pars si zot la bien ékout sak bann téréos la di. Zot la di si l’Etat i trouv pa ankor in paké d’milion pou grosi z’ot pla, zot i ashèt ar pa kann bann plantèr l’ané k’i vien. Zot la bien antann : zot i ashète ar pi kann bann plantèr. O fète ? zot i koné kosa nana dann kann zot ? Pa arienk do-sik mé in ta z’afèr galman k’i apèl sa ko-produi osinonsa sou-produi kann. Kaziman in matyèr promyèr paré pou lo dévlop lo péi, é la pa moin tousèl k’i pans konmsa.

Mé pou kosa o-zis la désid vann azot lo kann ? Sa in kou d’Virapoullé ankor épi la fédékane. Sa téi tonm l’ané 1969 kan la désid shanboul lo règloman, shanboul la rolasyon rant l’izinyé épi lo bann plantèr. Alor, dopi so tan-la, la pa fé in l’éfor-dizon la près pa invèsti pou mète kann an valèr san-pour-san.

Astèr ni oi lo rézilta ! Astèr ni oi kan désèrtin na poin ditou dann z’ot prozé lo dévlopman dirab kosa i fini par éspasé. Kosa i sava arivé a partir d’lané k’i vien ? Lo pli pir lé a krinn é tout bann résponsab-tout résponsab !- i koné arienk in n’afèr : an lav z’ot min !