Un triple anniversaire de portée mondiale
18 juillet, par4 septembre 1996, 4 novembre 2016 et 12 novembre 2016
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -93-
4 octob 2025, sanm

« Augmentez les salaires ! Augmentez les salaires ! Augmentez les salaires ! » Lo kortez i déboul dan la ri légliz, an vités. Bann marmay dovan i donn la rou, i kri pli for. Bann bononm i mars droit, réd konm kan lo préfé i pas an rovi bann solda la kazern. Bann Madanm i profit po fé zot radyo perkal an pasan ek tout zot konésans antasé si bor somin. I arsanm in maryaz, soman-la na poin nouvel maryé an voil blan : la koulér i tir plito si lo rouz. I fé mazine in prosésion-dé-ramo, somanla, bann drapo i ranplas bann brans ramo, bann « tablo ékri dsi » i ranplas bann kér palmis.
Po Tikok, antouka, sé la fét ! Zot dé Tipièr i vien n’ batay ansanm dé zot déyér, zot la nyabou souk po zot la pankart lé marké dsi : « ASSEZ DE MISERE ». Sa, Tikok i konpran ankor ! Pars la mizèr, la pa bézoin li sa lékol po aprann kosa i lé ! Lé parey po lo pankart bann Gistin i aport, lé ékri dsi :
« Nous, planteurs, nous l’a faim ! »
Soman, sé lo : « Augmentez les salaires-la » Tikok i konpran pa !
Si-telman li domann Tipièr :
« Kosa « augmentez les salaires-la » ? Banna i trouv i fé pa asé so konmsa ? »
Na in boug déyér la antandi, li ogard son kamarad, li rir. Son kamarad osi i rir in nti gazon, mé-soman i azout apré-sa :
« Marmay koméla lé konmsa minm zot ! Zot i inm plézanté si zafér seryé. La, nout défilé rovandikasion, in zé po zot, la ! Soman, véy va oir kan va ariv zot tour po trim konm nou, dopi granmatin ziska gro-fénoir dann lizine, zot va oir si i fo aminn tou sa an zé ! »
Tikok té plézant pa, poitan ! Li té koné pa minm kosa té i vé dir in « salaire », li té mazine sa té in fé-so. Rozman bann gramoun déyér, la kontinyé esplik zot ka ! Té di konmsa :
« Lo patron i abiz tro, i péy pa konm ki fo… tousa-la. ”
Alors, Tikok la konpri bann travayér la té sobat po sanz zot kondision travay. Zot té réklam zot di. Tikok ek Tipièr la lév zot pankart pli o, la kri pli for ek lezot : « As-sez de misère ! Nous planteurs, nous l’a faim ! Augmentez les salaires ! »
Christian Fontaine
4 septembre 1996, 4 novembre 2016 et 12 novembre 2016
Mézami na pwin lontan mwin té apré rogard bann nouvèl lafrik… La politik biensir, la pé, la guèr, lékonomi é mwin la antann in konvèrssassion rant (…)
In kozman pou la rout
Démographie, mondialisation de l‘économie et innovation technologique
Investissement de 424000 euros en partenariat avec les fonds européens gérés par la Région Réunion
Vingt-neuf pays ont signé jeudi à Shanghai un accord portant sur la création de l’Organisation mondiale de coopération en matière d’intelligence (…)
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Création du Port Sec III
Qui peut prétendre à une antériorité à La Réunion ?
Relance du projet ferroviaire
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)