Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -96-

Lo vant ek lo zié

15 octob 2025, sanm Christian Fontaine

Alors, lèrk Tikok lé fine di koman kouzin ARTIR par son gourmandiz, i fé mazine ali « lo gouvernman DEGOL-DEBRE », son papa Biganbé i réponn ali konmsa :
« Lé vré, Tikok !… Soman, na in gran diférans rant kouzin ARTIR ek lo gouvernman kapitalis : Kouzin ARTIR st’in pti krèv-la-fin konm nou minm. Alors, tel li oi in zasièt manzé osinon-sa in marmit maï, patat, maniok… tousa-la, alors li vé anval tout ! Si li anval pa tout po vréman, konm tanto po la vann kanbar ! Kouzin ARTIR lé konm in papang osinon-sa in martin : li manz in voyaz ; son vant i ranflou in nestan, apréla i dégonf, firmzir konm in rou loto ! »
A s’moman-la, Mariz, ke lé la osi po ékouté, i rod ri ; mé son moyin gran frèr Tikok i gèt ali gro zié, i fé arèt ali an plas !… Alors, gramoun Biganbé i kontinié, i di :
« Lestoma kouzin ARTIR lé gran mé, an n’atandan son kor an n’antié i rèt mèg ! Anon komans par son zié : alors, dizon k’ son vant lé pli gran k’ son zié ! E po kosa son zié lé pti ? Sé akoz li la zamé vi arien ! Li oi arienk la mizèr !… Astèr, son kor, é dan son kor, son vant. Po kosa son kor lé mèg é son vant lé gran ? Sé parské li viv dan la malpropté ! Et lé p’ali lotèr ! Lotèr, sé so salté d’ gouvernman la Droit k’i aranz anou ansanm son… salté ! Kan kouzin Artir la fin, li lé oblizé d’ manz son gro gazon d’ maï kas-an-dé ansanm piman krazé ! Kan li la soif, li boir do-lo sal ousan-sa bouyon brèd, é sa, dann fé-so konm dann fé-fré ! Eksa, na lo rofroidisman, lo romatis, lo vèr… é touskisansui ! Tousala i fé k lo vant ansanm lo kor tout-antié d’ kouzin Artir i artonm tout déformé, tout malinn, tout an dégrinn ! »
Larm dé-zié i rod koul dann zié Mariz ! Par rapor, dopi Tikok la fé bous la bous son pti sèr é la donn ali son res-trankil, Mariz i akout son papa, tèt anlèr, bra croisé, é lo kozman i tous son pti kèr « tronplamor » !…
Mé, Gramoun Biganbé i ansèv1 son konversasion :
« Lo gouvernman bann gro, li, o kontrèr, li lé pa dan lo bézoin : li lé dan labondans ! Mésoman, li vé toultan an-n’avoir plis ! St’in labitid ek li : labitid vol lo pti plantèr, esplot lo travayèr, fé lesklavaz ansanm domoun ! Po zot, lo règleman sé sa : « Anon bour tout po nou tousèl ! Lézot, débrouy zot kari, krèv !
« Dizon k lo gouvernman kapitalis, li, sé son zié lé pli gran k’ son vant ! »

Christian Fontaine

Padport

Signaler un contenu

Inn modékri, inn ti lavi, inn komantèr ?


Témoignages - 82e année


+ Lus