Crise de l’eau à La Réunion : les réserves agricoles arrivent à sec
25 septembre, parLe Tampon : les retenues de Piton Sahales et des Herbes Blanches (plus de 600000 mètres cubes) sont vides
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -55-
14 mai 2025, par

Tikok navé in kouzin té apel : "Mésié Klod". Lété in kouzin troizyinm dégré. Tikok konm toulézot, té kri ali "Mésié", akoz li té in gramoun déza, épi li té fé lékol. Ek sa, li té ris, saminn fami Tikok té frékant pa li (souvandéfoi, Madanm Biganbé té di sanm Tikok ek Zan-Lik : « Galiz* pa zot ek zanfan moun ris »). Po asév konplik la konplikasion, Tikok té inm pa di-tou kouzin-la. Akoz ? Akoz, n’in kou Tikok té dann son klas, kour lémantér-dé, li la pa koni son léson kan Mésié Klod la poz ali kestion. Mésié Klod la dni, la komans bann* ek li :
« C’est toujours pareil ! Tu n’apprends jamais tes leçons ! »
– Mi aprann M’sié ! Soman yérosoir, monmon la anvoy amoin rod do-lo, do-boi, fé komision, tousala ! Apréla, papa l’arivé li té sou ! »
– Allez, pas d’histoires ! »
Epi ala po ou ! « Tok », Mésié Klod i moung* Tikok in zok* dann koko-d’tét ! Do-fé la rod po sorti. Dann milié koko Tikok la mont in mang karot pli gro in zéf pizon.
« Zamé ! Zamé ! M’a obli sa ! » Tikok la di dann son kér. Konm fétéspré, dopi zour-la, li travay lékol.
Soman fo kroir aprésa, Mésié Klod la réflési, li la rogrèt son zés ! Pars n’in kou, dann lér rékréasion, li fé son doi konm in zin la pés, i di Tikok : « Viens ! » Tikok i konpran pa, li la pér alé. Forstan Mésié Klod i kri ali, li oz alé ! Bin la, kosa i éspas ? In nafér drol ! Mésié Klod i komans par anbras Tikok, larm de zyé i koul. Tikok i vien rouz konm in kok. Mésié Klod i rouv son sak, i trap in letsi ! In letsi mi di azot ! Té pokor bien la sézon, poitan letsi-la té pli bel in zoranz, té ron, té pomé, té roz !
« Tiens prends-lo, Tikok ! Je l’ai réservé exprès pour toi ! C’est lo premier letchi de la cour ! »
Lo kér Tikok i grosi, li lé onté, li di minm pa mersi, li sava. Kan li plis letsi-la po manzé, i san pli bon lo-d’Kolongn ! La po sa an-ndan, lé pli rouz in kèr-d’bèf ! La sér sa, lé pli tann, lé pli fine sad in zézèr ! Lo gou sa, lé pli dou k sad miel vèr !… Tikok i arvien pi, li lé kontan, son kér i klèrsi, li lé ozanz ! Zot lé pa péyé po kroir, bin dopi zour-la, Tikok la pas promié lékol !
Lontan apré, kan son kouzin Klod lé mor, li la di : « Défin kouzin Klod, mon frèr, out lam lé sové ! » Konmsa po in letsi, po in linzistis réparé, po in letsi partazé, lo monn antyé i pé sanzé !
Le Tampon : les retenues de Piton Sahales et des Herbes Blanches (plus de 600000 mètres cubes) sont vides
Yèr matin mwin té apré rogarde nouvèl dsi antenne é l’avé in linvité téi parl dsi la farine maniok. Lo ga téi parl in kopérativ maniok dann sid (…)
In kozman pou la rout
Le secrétaire général du Parti communiste chinois invité par le président des Etats-Unis
Que doivent les anciennes puissances coloniales aux populations des pays et sociétés qu’elles ont dominés ?
Trafic entre janvier et août 2026
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?