L’ONF au Port, il fallait le faire !
12 septembre2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès, témoignage de Houssen Amode
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -5-
26 octob 2024, sanm

Soir-la, fermé dan la kizine ékléré ek la lanp pétrol konm dabitid, la fami Biganbé la manz bon’èr. Apréla, tout la bann rakokviyé desi zot mèm po anbar la pli ek lo van, la dégaz vitman rant dan la kaz. Ariv dan la kaz : tranpé ! La désanzé po armèt linz sèk, épi la mèt matla atèr dan lo salon, lo sèl landroi i koul pa… Pa-sito fine aranzé, madanm Biganbé, asiz desi lo li, i komans grinn saplé :
« Notropèr kiétzosié kévotronon soisantifyé kévotrorey ariv… »
Tikok ek Zan-Lik i réponn :
« Donénou zozouadi notropin…
« Sintmari mer-dé-dié… »
For konm kan marmay fin-d’étid i aprann léson distoir dan la kour : « No zansèt lé goloi… ».
Soman, Tikok lé plis antrin ogard son papa lapo lité ek la port la savann : gramoune Biganbé i ésey anmar lo modi port ansanm in pongné gatir vakoi, mé lé malizé parapor lo van i donn kalou déor : « FFFououou !…fffououou !…fffououou !… ».
An-minm-tan, Tikok i rod gingn somey, soman li tienbo, pars, po lo promié siklonn li oi vréman, li trouv pa sa an zobok ! Na si tan d’ zafèr i espas ! Epi, li kalkil domin matin, konm Zan-Lik la di ali, po alé ramas mang, zavoka, longani… !
Mé, oilapak, toudinkou, madanm Biganbé i arèt sék son « Zevousalimari ». El i kri : « Zézi Marie Zozèf ! La tol la kaz i sar volé ! »
Gramoune Biganbé i fé in sèl tour desi li-minm : « Ousa, Marie ? »
Tou lé kat i ogard anlèr, i ékout !… Rien ! Soman in lespès krié, déor, konm in moun i soplinn…
Lo kèr Tikok i bat dan son do kan, li antan konm in boug i kri : « Oskour ! Oskour ! Oskour ! »
« Rouv la port, Ogis ! » madanm Biganbé i di ek son mari. Lé par la port an-o ! Soman fé antansion lo van i angouf pa dan la kaz ! »
Biganbé i sava, i rouv la port la shanm : rien !
« Daoir la port la savann, alors ! »
Biganbé i sava, rien ! Anfin, li fé lo vativien konmsa ziska preské granmatin ! E par kou d’shans, siklonn i komans féblir ! Biganbé i tien pi, i sort déor !… Lété dé pié-d’vakoi té i frot ansanm ! Lo rès : grévilèr, filao, zavoka, pispin… tout lété atèr. Mé dé pié-d’vakoi-la té lit po rèt dobout. E dan zot rézistans, zot té grins konm in moun i kri « Oskour ». Tikok lavé pa zamé gaingn la tranblad po kou-d’van ziskalèr, mé, s’kou-la, li la komans konprann…
Christian Fontaine
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès, témoignage de Houssen Amode
Mézami opliss i sava, opliss léssanss lé shèr, opliss kréol lé dann malizé. Pa par raporte li mèm, mé par raporte in gran péi konm l’Amérik apré (…)
In kozman pou la rout
L’Union européenne appelée à agir contre la crise climatique
Impact des plateformes numériques US dans la baisse historique du niveau scolaire dans le système français en place aussi à La Réunion
Nos relations avec l’Europe
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?