Paul Vergès : Penseur et homme d’action
1er septembre, parPaul Vergès : 2016-2026
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -84-
3 séptanm 2025, sanm

Pierre ROSELI i sant « donne à moi la main », mé li koné pa kosa lariv Tikok in zour !
Na in kou, granmèr Tisia i aminn Tikok la mès é, apré la mès, el i sa la sakristi po fé béni méday. Ariv dan la sakristi, lo prèt i oi Tikok é li dmann granmèr Tisia :
« Comment s’apelle ce grand garçon ? » Granmèr Tisia i réponn, i di :
« Li port Zan-Pir, mon pèr ! Mésoman, dan la kaz, i kri ali par son pti non gaté : Tikok »
– Ah bien ! » lo prèt i fé ; an-minm-tan, li ogard Tikok anplin dann zié, li di : « Alors, petit coq, quel âge as-tu ? »
Tikok i bès la tèt, i réponn pa. Son granmèr i pous ali par l’ bra, i kri apré li : « Di lo pèr out laz, Tikok ! Kosa i vé di la ont… la ont, la ? » Mé konm Tikok i vé pa kozé minm, el i di lo prèt : « Fé pa in kont, mon pèr ! st’anfan-la lé sézi dopi étan-mti. Sé po sa li lé timine-timine konmsa !… Alerkilé, li na uit an ». Apréla, el i kontinié : « Bon !… i fo mi sava, mon pèr !… alé, Tikok, di rovoir mon pèr, donn ali la min ! »
Tikok i di rovoir ek son tèt, mé li donn pa la min !
« Alé, Tikok ! » granmèr i ropran « donn la min mon pèr ! »
Tikok i donn pa minm ! Kontrèr, li trap son min, li kasièt bien deryèr son do !
Lo prèt, a son tour, i ésey : « Alors, petit, tu ne veux pas me donner la main ? »
Lo zié Tikok i komans kléré ek do-lo, li balans la tèt, li fé « non » ; an-minm-tan, li kasièt son dé min ankor plis !…
Asmomanla, la kolèr granmèr Tisia i komans monté, el i kri : « Bon ! anon nou, alors, si ou i vé pa donn la min lo pèr !… Espès ti krim, va ! i koné rienk fé ont domoun dovan d’moun !… Alé, rovoir, mon pèr ! Eskiz ali : li lé sézi !… » Ariv dann somin, granmèr Tisia i angrinn Tikok, i dmann ali po kosa li la pa vouli donn la min lo prèt.
Tikok, a s’moman-la, i larg in gro pléré, i di : « Akoz don ? Mon min, moin la bézoin, moin ! Po kosa donn lo pèr ? Po kosa li vé mon min, li ? La syinn na pa asé po li ? »
Christian Fontaine
A oui, Tikok, si borèr* i manz pa ou, ou lé kab dovni in moun, ou !…
Paul Vergès : 2016-2026
Mézami mi rapèl lo tan demoune dsu la tèr l’avé pèr la guèr nikléèr i pète avèk la déstrikssion konplète bann sivilizassion. Pars dann tan-la (…)
In kozman pou la rout
Conséquence du sabotage depuis 2010 du plan d’autonomie énergétique de La Réunion
Réchauffement des océans
La casse sociale continue
180 litres d’eau par jour par personne : droit dans le mur
À La Réunion l’école est obligatoire et doit être gratuite
Recrutement de travailleurs des pays voisins pour couper la canne pendant plusieurs mois
Protection bénéficiant à un pilier du néocolonialisme français à La Réunion
Une catastrophe se prépare dans l’indifférence
Rapport de l’Inspection générale des finances