Crise de l’eau à La Réunion : les réserves agricoles arrivent à sec
25 septembre, parLe Tampon : les retenues de Piton Sahales et des Herbes Blanches (plus de 600000 mètres cubes) sont vides
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -69-
12 juillet 2025, par

Madanm Biganbé l’apo fé kui manzé ; misié Biganbé l’apo as manzé-koson. An-minm-tan, tou lé dé i diskit ansanm :
« Marsel1 ! Zot i sa fer l’ tour-d’lil-la. Lé bien ! mé Gaston la fine fé aranzé son frin n’ kamiyon ? »
– A Tonia !… Konbien n’ foi i fo di aou kamiyon Gaston lé an-ord ? Avant’ièr ankor la pas garaz !… Azot, fanm-la, zot i trakas po rien osi, zot la ! »
– A voui ! Nou, lé fanm !… Nou, lé fanm !… Soman, azot lé zonm… »
E la, lé dé i ral lo kont* minm zot la !
Tikok (li lé ankor pti minm) i konpran pa tro gran-soz dan so konversasion gramoun, mé li antan i koz : kamiyon, tour-d’lil, Silaos, Salazi, Elbour… Alors, li di :
« Monmon ! Amène amoin fé l’ tour-d’lil !
– Non, mon nanfan ! Papa ek Zan-Lik va alé ! Aou lé tro pti, ou ! Zot-dé monmon va rès isi !
– Non monmon ! Mi vé alé !… Mi vé alé ! »
É Tikok i fout a pléré ! Alors, Misié Biganbé i pran la kolèr, i di :
« E ! Komans pa ek ot “ienk-ienk” la, in ! Kan i di aou : la pa moyen, la pa moyen ! »
Mé Tikok i plèr pli for ! Soman sé plik li plèr, sé plik son papa i kri pli for. Moman-doné, Madanm Biganbé lé oblizé d’ dir son mari :
« Alé, Marsel ! Asé fé plèr st’anfan-la ! Talér sa i gagn fonn-sagrin, nou lé dané ek sa ! »
Apréla, el i poz la min si la tèt Tikok, é i di :
« Alé, mon n anfan, asé pléré ! Monmon va prépar ot linz : not-dé osi va partir dmin matin ! » Tout suit, Tikok i arèt pléré, li sa bingne ali vit, li mont si son li !…
Lo soir, li rèv Salazi, Silaos, Elbour… Li oi sa konm in zoli zardin bien fré, bien vèr ek in bon-pé flèr par an-ndan !… Landmin matin, kan li lèv, tat koté li : pi d’ Zan-Lik ! Kour koté lo li monmon : monmon lé la. Mé pi d’ papa ! Ala Tikok i larg son gro pléré :
« Monmon ! Monmon ! Ouin-in ink !… Madanm Biganbé anbété ek li, estèr ! El i rès kami osi ! Sirtou k’ iérosoir, el té blizé manti ! Alors, el i kalkil in kou, i fé sanblan d’èt ankolèr, el i di :
« Ou’a di amoin so sovaz ot papa, la ! Ou’a di amoin so sovaz ot gran frèr-la ! Zot i lèv granmatin, i di pa dmoun arien, i sava ! A-soir nou va oir sa ! Zot nora d’mé nouvel !… »
Tikok i pran sa po larzan kontan, é li lé… kontan ! Soman, po asèv konsol ali, Madanm Biganbé i amène ali promné la kaz granmèr Tisia. Tikok i inm bien alé la kaz son granmèr : laba nana mang, bibas, gouyav a volonté… Tikok i manz son vant plin. E san konté, li zoué loukasièt ek son kouzin Tipier ek Ronéo… i fé k’ li rogrèt pa son zourné, minm si li la fé son tour-d-lil dann in ron karé !…
Le Tampon : les retenues de Piton Sahales et des Herbes Blanches (plus de 600000 mètres cubes) sont vides
Yèr matin mwin té apré rogarde nouvèl dsi antenne é l’avé in linvité téi parl dsi la farine maniok. Lo ga téi parl in kopérativ maniok dann sid (…)
In kozman pou la rout
Le secrétaire général du Parti communiste chinois invité par le président des Etats-Unis
Que doivent les anciennes puissances coloniales aux populations des pays et sociétés qu’elles ont dominés ?
Trafic entre janvier et août 2026
Impact de la crise climatique mondiale dans notre pays
Projet de désindexation des pensions sur l’inflation
Forte houle : l’océan rappelle les limites du béton
2016-2026 : 10e anniversaire de la disparition de Paul Vergès.
Le monde a changé, et La Réunion ?
Le monde a changé, et La Réunion ?