Devant l’impasse des PEC, réunir la Conférence Territoriale de l’Action Publique
23 juillet, parBaisse de l’aide de la France aux communes qui remplacent les fonctionnaires par des emplois précaires sous-payés
Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -69-
12 juillet 2025, par

Madanm Biganbé l’apo fé kui manzé ; misié Biganbé l’apo as manzé-koson. An-minm-tan, tou lé dé i diskit ansanm :
« Marsel1 ! Zot i sa fer l’ tour-d’lil-la. Lé bien ! mé Gaston la fine fé aranzé son frin n’ kamiyon ? »
– A Tonia !… Konbien n’ foi i fo di aou kamiyon Gaston lé an-ord ? Avant’ièr ankor la pas garaz !… Azot, fanm-la, zot i trakas po rien osi, zot la ! »
– A voui ! Nou, lé fanm !… Nou, lé fanm !… Soman, azot lé zonm… »
E la, lé dé i ral lo kont* minm zot la !
Tikok (li lé ankor pti minm) i konpran pa tro gran-soz dan so konversasion gramoun, mé li antan i koz : kamiyon, tour-d’lil, Silaos, Salazi, Elbour… Alors, li di :
« Monmon ! Amène amoin fé l’ tour-d’lil !
– Non, mon nanfan ! Papa ek Zan-Lik va alé ! Aou lé tro pti, ou ! Zot-dé monmon va rès isi !
– Non monmon ! Mi vé alé !… Mi vé alé ! »
É Tikok i fout a pléré ! Alors, Misié Biganbé i pran la kolèr, i di :
« E ! Komans pa ek ot “ienk-ienk” la, in ! Kan i di aou : la pa moyen, la pa moyen ! »
Mé Tikok i plèr pli for ! Soman sé plik li plèr, sé plik son papa i kri pli for. Moman-doné, Madanm Biganbé lé oblizé d’ dir son mari :
« Alé, Marsel ! Asé fé plèr st’anfan-la ! Talér sa i gagn fonn-sagrin, nou lé dané ek sa ! »
Apréla, el i poz la min si la tèt Tikok, é i di :
« Alé, mon n anfan, asé pléré ! Monmon va prépar ot linz : not-dé osi va partir dmin matin ! » Tout suit, Tikok i arèt pléré, li sa bingne ali vit, li mont si son li !…
Lo soir, li rèv Salazi, Silaos, Elbour… Li oi sa konm in zoli zardin bien fré, bien vèr ek in bon-pé flèr par an-ndan !… Landmin matin, kan li lèv, tat koté li : pi d’ Zan-Lik ! Kour koté lo li monmon : monmon lé la. Mé pi d’ papa ! Ala Tikok i larg son gro pléré :
« Monmon ! Monmon ! Ouin-in ink !… Madanm Biganbé anbété ek li, estèr ! El i rès kami osi ! Sirtou k’ iérosoir, el té blizé manti ! Alors, el i kalkil in kou, i fé sanblan d’èt ankolèr, el i di :
« Ou’a di amoin so sovaz ot papa, la ! Ou’a di amoin so sovaz ot gran frèr-la ! Zot i lèv granmatin, i di pa dmoun arien, i sava ! A-soir nou va oir sa ! Zot nora d’mé nouvel !… »
Tikok i pran sa po larzan kontan, é li lé… kontan ! Soman, po asèv konsol ali, Madanm Biganbé i amène ali promné la kaz granmèr Tisia. Tikok i inm bien alé la kaz son granmèr : laba nana mang, bibas, gouyav a volonté… Tikok i manz son vant plin. E san konté, li zoué loukasièt ek son kouzin Tipier ek Ronéo… i fé k’ li rogrèt pa son zourné, minm si li la fé son tour-d-lil dann in ron karé !…
Baisse de l’aide de la France aux communes qui remplacent les fonctionnaires par des emplois précaires sous-payés
Mézami lo ralé-poussé dsi lo fran CFA i dir dopi kék zané déza. Dann plizyèr péi l’afrik bann nouvèl zénérassion i komanss bouj dann brankar pou (…)
In kozman pou la rout
Résultat de la stratégie de Tereos océan Indien
Confirmation : le capitalisme à l’origine de la crise climatique
Effets de la sécheresse, du gaspillage et des fuites dans les canalisations
Archéologie : Un campement d’invaincus découvert
Relance du projet ferroviaire
Washington grand bénéficiaire d’une éventuelle dissolution de l’Union européenne
Na pwin lontan mi oi dann télé, in lanjin apré boulvèrs in kour lékol. Mi domann amwin pou kossa io fé sa, sirtou kan ou la bétone la kour-la na (…)
315 emplois supplémentaires en trois mois
Versement du reliquat de l’aide à la production de canne à sucre pour la campagne 2025-2026