Zistwar Tikok, par Christian Fontaine… zistwar an kréol dann Témoignages -91-

Vin désanm bann marmay

27 séptanm 2025, sanm Christian Fontaine

« Ou i sa kabaré a-soir, ou, Tikok ? »
Tikok i rèt konm li lé : asiz katpat, son min apo ramas kanèt dann trou-bité ; soman, son zié i vir an poin d’intérogasion si Maksimin, dobout laba koté l’ot ré-bité. Li konpran pa !
« Mi dmann aou, si ou i sa kabaré asoir ! »
– Kosa i lé, sa ? » Tikok i dmann anfin.
– Tolèr ! Kabaré minm oui koné pa kosa i lé ? I oi ou st’in maoul ! »

Alors, Maksimin i esplik :
« Zordi, Vin désanm, sé la Fèt Kaf ! E, toultan, kan i ariv Vin Désanm, Gramoune Yalo i fé kabaré son kaz, é toulmoun ozalantour i antour po santé, krazé, tout la nuit ! »
– I dans pa maloya osi, la ? Tikok i dmann.
– Bin sa-minm ! Maximin i arvir kabaré ek maloya lé parey sa !
– Abin, mi koné, alors ! L’ot kou, papa la minn nout-dé Zan-Lik manz kabri masalé la kaz Gramoune Mardé. Lété po zot servis. Ebin, la, lo soir, banna la dans maloya. Té di konmsa, la, promié débi : « Sa servis kisa sa ? Sa servis malbar sa ! Kisasa la donn manzé sa ? Papa Mardé la donn manzé sa !… Apréla, n’in boug la mont si in lespès tanbour, la bat kaziman konm in séga. Na in n’ot la pran in lespès ti késon flèr-kann, la sékouyé. In n’ot ankor té fé sonn in pti fer-blan ansanm dé boi gouyav… Sak foi té komans, lo boug si l’ tanbour té anvoy in morso té rosanm ziska in pléré ! Son santé té fé pèr amoin, pars té fé pans amoin sat lo prèt légliz ; Soman té a-dmi kréol, a-dmi langaz ! Kan lo gramoune té fine sant son morso, na inn dan la bann té kri : kasaz ! Alors, la, té falé oir ! Lo tanbour, lo karé flèr kann, lo bagèt zaz, lo triang… tout té donn lo grin ! Tout la bann té sant é té dans ansanm ; ziska moin la rant dann ron a la fin ! Nout té sant konmsa :
In kok in poul moin nana.
San golèt la tèr moin la poin !…
Ki la kri ali si ?
Destin Bondié la kri ali si !… »

Maksimin té lès Tikok rakont tout, san di arien. Soman, son dé zié té i briy konm la brèz-dofé ! Ek-sa, firmzir Tikok té koz, li té fé lo zès po Tikok : li té bouz lo rin, té roul zépol, té balans lo bra dovan-déryèr, té glis lo pié partou atèr !… Ziska tan k’ la pran ali in fougad, konm in boug lo kor lavé gaté, konm in boug lespri lavé mont dési : li la pran in lélan, la mèt ali a santé, a dansé, a krié :
« Vin désanm sé la liberté !
Vin désanm sé la liberté !…
Kaf kafrine i vé pa dansé ?
M’a trap mon roulèr m’a fé dans azot !… »
Tikok, si l’ kou, la rèt la konm in kouyon ! Li té koné pi kosa té falé fé : rogardé ? kouri ? apel o-sékour po di Maksimin la tonm kriz ? … Mé oila-pa k’, si lé zantrofèt, in ponyé marmay i ariv, i rant si la pis po dansé ! Alors, Tikok i rant dan l’ ta, é li mèt ali a santé ek tout la bann konm in perdi :
« Isi, dann péi Bourbon
Nana lo blan, lo noir po touloubon…
Soman kan lo san i koul,
Lo san lé rouz, lé rouz,
Lé rouz po touloumoun ! »…
Tikok lé kontan : kan-minm a-soir li gingn arpa alé kabaré Gramoune Yalo : li  vien d’ fèt son promié Vin Désanm marmay !…

Christian Fontaine

Padport

Signaler un contenu

Inn modékri, inn ti lavi, inn komantèr ?


Témoignages - 82e année


+ Lus