I koz an foutan, i gout foutan

6 juin 2008

Oté, ala ankor in ot i rakont ninport koi dési la lang kréol. Kosa ni pé fé ankor, apré in lestré i vanz kont travay nou la po fé, in gamèr ? Li sar di for ali sé le pli vié léditër La Rénion. Oté, ni koné d’ot ankor, sat la komanss dann fénoir, soman l’alim féklèr po le pëp Rénioné. La lang kréol, ni ékri ali komsa, akoz lé lozik. Ala, li sar rakont in krak, lané zèn ra, lané vié tang. Oté, alé pass balié devan out port. Na poin la pousièr dési nout lang. An gran linvité devan la kaméra Gora Patel, Christian Vittori navé di minit po kozé, di minit po ashèv kass lé kui si in travay li kass an pay. Kisa i pé kroi ali ? Nou la zamé antann Christian Vittori sé in savan kréol. Li prézant son bann liv, kom si i fé inn diféranss. Na poin rien po lir an gayar kréol, an lékritir avansé. Vittori, vien mi mont aou ékri an kréol, si ou gingn pa. Soman, ou di devan toulmonn, ou nior lékritir là ?

Bbj


Kozman véli konsèrv dann bwat (1)

Navé in marmay lékol
Nou té kri ali “Siklone”. Té drol.
In m’ti krime, in lèspès ravazër
Navé son fason siklone, mé san fè war, té kan minm bonkër.

Té ! Lika,
Di pa ton marmay lé komor.
Di pa èk domoun k’li lé tor.
Ton zanfan sar gran,
Pa toktok, lé minm tro intélizan.
Tap pa li - koz sanm li
Ton marmay va ‘nir drwat.
« Kozman véli konsèrv dann bwat »

Navé inn ti fi la mok
Té inm garson, té ouv son kër konmsi té inn mok.
In m’tit zazakèl, in lèspès pitin,
Ti fi-là, san konprann, té rod in dèstin, in somin.

Té ! banna,
Di pa ti fi-là lé souyone,
Di pa sanm zot, ti fi là lété bone.
Ti fi-là va ni gran, sar koni.
Pa toktok, la tro véki.
Zir pa èl - Esplik aèl.
E in zour v’arni drwat.
« Kozman véli konsèrv dann bwat »

In boug atèr dann somin Bonzanfan,
Domoun san kër, i di ali « SDF, sort dovan ».
Toultan boug an luil, in lèspès klosar,
Mé boug-là, dan son kër, navé in drol zistwar.

Té ! lo frèr,
Koz pa sanm li konm lo syin.
Di pa sanm domoun k’li arprézant riyin.
Boug-là, dan l’tan, lété in gran,
Epi, la sap dann somin, la pèrd la sans. Lé argrétan.
Alor, akiz pa li - konprann ali.
E in zour v’arni drwat.
« Kozman véli konsèrv dann bwat »

Navé in fonnkézër san nom. Té pas son tan dann bar.
Groblan i di ali « ton kozé in barok pou bann nwar ».
Té inn planèt, in lèspès grobizar,
Mé boug-là, dan son zyé, dan son kër, navé pwinn fénwar.
Navé riyink in léspwar.

Té ! groblan,
Soulang pa mwin. Ton kozman konm sabouk si mon rin .
Nou pi dan l’tan Lèsklavaz konm dann tan madanm Débasin.
Mon kozé, afors sobat, v’arni gran.
Mwin pa toktok, na arvni konm lontan.
Moukat pa mwin groblan. Aou kréol, sobat sanm mwin.
Tansyon ! In zour, mon kozé v’arni drwat.
« Kozman véli i konsèrv dann bwat »

Mon kozman véli, mon kozman léspwar
Pou inn tolérans, pou giny byin war,
In sobat pou mon lang,
In pé piman si mon mang.

Babou B’Jalah

(1) “Kozman véli konsèrv dann bwat”, sé inn manyèr dir lèspwar i fé viv, lèspwar i done anou kouraz pou ésèy sanz lé soz, pou tout i arvyin drwat. Sé inn manyèr dir i fo atann èk patians le tan i sanz.


Signaler un contenu

Un message, un commentaire ?


Témoignages - 82e année


+ Lus