Économie réunionnaise : le calme avant la tempête
6 juin, parIEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient »
11 janvier 2008

Daborinn, mi souèt azot le plü gayar po lané 2008. Mi sar pa fé in gran diskour, non va ! Pa mèm kom dévinèr. Mi rakont pa mantër. An tou ka, la pa nou lotèr tout sat i sa pasé, in jour, in moi, dann lané. Oté, aforss, banna va dir anou, akoz nou mèm la gèr là ba lapo pété. Alé dir partou akoz nou mèm lésans la rogmanté, aforss va dir osi anou i fé bann pri. Oté, ashèv mèt alü la fot bondië. Kréol i trakass pü, nana toujour in dimansh an parti po shanj son moral. La pli i pë bien tonbé, lèss alü tonbé. Tardra viendra, solèy va arlévé. Batay rant le bien le mal ? Sa, nou vir alü dann kanal. Odrémië lir in bon tèks Robert Gauvin la ékri, oubiensa mèm dë. « Le dimansh an parti », é « Bondié, la p’aou lotër ? »
Bbj
Le dimansh an parti
Demin la pa dimansh ?
Sré gayar alé in tour an parti ?
Dan Lé-o, sinonsa bord’mèr, ousansa... akoz pa koté la rivièr ?
Dakor, mésoman adémië prépar tout depü asoir, po dékol demin granmatin avan bardjour i lèv ! Parss si moindreman vi ariv in pë tar : pü d’plass pou ou ! Kréol i grouy, Kréol i bouy : kisoi le kiosk, kisoi piédboi, kisoi le kap, tout lé pri, tout lé o-kü-pé ! Konmkidiré tout La Rényon la tonm dakor po kit la kaz, pou alé pran lèr, pou profit la liberté... Na in pë i vèy la plass depü bonër ; na d’ot la fine amar zot bash rant troi piédboi an kak le tan i gat, parss kinm Kréol i èm la natür, lü ogard osi son mti konfor. Epüla i oubli pa non plü sak i soutien le kor : sétaki i amène ri-jone, rougay sosiss, ronm aranjé, kafé koulé.
La, tout la famiy i artrouv ; é famiy La Rényon siouplé ! 15-20 persone o-moin, san konté bann marmay (séd-la, pa moiyen konté, télman i kour partou). La, i koz, i manj, i kass lékui inn-é-l’ot, i rir, i bat kart, i fé klak domino... Ah, toudbon, na d’gou èt anparmi ! Pou inn koup de tan traka i fane, le sièl i klersi ; le kër, konm di l’kont, i arsanm in « kër d’solèy ».
Dimansh proshin, siplétadië, paré pou arkomanssé ! Parss pou bonpë Rényoné, alé an parti, sa in afèr i kont, sa in tradision... Kosa moin la pou di, la ? Sa in relijion.
« Le dimansh an parti » in "La Rényon dann kër" de Robert Gauvin, éditions UDIR, 2007.
Bondië, la p’aou lotër ?
Aou Bondië,
La pa ou-minm
La rantr arshitèk pou aranj Lünivèr ?
La pa ou-minm la-niabou démay
Tout sat, premié débü, té anmayé ansanm dézord ?
La gingn sépar la tèr èk la mèr,
Le jour èk la nuite ?
La pa ou minm la invant solèy ?...
Alorss, trouv pa drol,
Si jordü mi domann aou in grin la lümièr,
Srèss in mti klerté,
Pou moin konprann ousak mi lé ;
Pou devine, dann fénoir, mon shemin,
Kan sréti in mti santié koudkongn,
Provik obout mi apersoi,
In koin trankil, in bassin la Pé !
Parss la, toudbon, zafèr lé sérië ;
Ogard ou-minm laba Manhattan (1) :
D’anlèr le sièl in lavalass defë
La likid demoun par milié.
Par koté Jérusalem, linsandi lé pankor paré pou tinn ;
Déryèr la montagn Kaboul nüaj la guèr l’apo antassé
Minm si na pü tro gran shoz pou krazé.
Shak koté i prétan,
Sa in batay rant le Bien èk le Mal :
Le Bien lé dan zot kan,
Par l’ot koté le Mal.
Shak koté i avanss san tranblé :
Zot lé sür-é-sertin azot zanfan Bondië,
Anfass la rass le diab ;
Shak koté i dout pa : Bondië lé avèk zot !
Kër klèr, pou Bondië, zot lé paré pou tüé,
Pou Bondië, kër klèr, zot lé paré pou mor.
Bondië ! ou i antann amoin la ?
DIEU, ALLAH, YAHWEH, VISHNOU,
Aou-minm mi koz !
Ou té pa pou la pé, ou ? Ou té pa po la vi ?...
Bann-la lé fou, la tèt la bloké !
Ou va lèss azot ankor lontan ansèrv out nom
Pou anbrouy lèspri demoun ?
Pou fé pèt la guèr ?
Pou fé gingn la mor ?
Di in mo, fé in jèss !...
Amont anou out shemin galizé,
Amont anou koman i fèr,
Pou k’nü gingn viv
An frèr.
(1) Fonnkër-la té fé in pë d’tan apré le 11 Sèktanm, kank zavion la kraz Manhattan.
« Bondië, la p’aou lotër ? » in "La Rényon dann kër" de Robert Gauvin, éditions UDIR, 2007.
IEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient »
Mézami pou sak la viv lontan dann nout péi La Rényon-dizon pou sak la konète la loi disnèf mars 1946 kan l’arivé, zot téi panss sirman la fain (…)
Plusieurs millions de personnes supplémentaires en insécurité alimentaire
Vote unanime d’une loi à l’Assemblée nationale à Paris
IEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient » Économie réunionnaise : le calme avant la tempête Kansa (…)
Rapport sur les riches publié par l’Observatoire des inégalités
Au lieu de reproduire la France, les Réunionnais devraient s’inspirer de Madagascar
Retour sur le séminaire organisé par la Section PCR de Saint-Denis
Conséquence de la crise et de la pénurie de logements sociaux
Condoléances du Parti Communiste Réunionnais
Face aux difficultés de trésorerie à cause des retards de paiement
À la veille de la manifestation organisée par des élus devant la préfecture