Économie réunionnaise : le calme avant la tempête
6 juin, parIEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient »
Mèm l’artik ké samdi mé an kréol
26 mars 2015

Ni koné kann sé lo promyé prodiksyon nana La Rényon : na plis la moityé bann bon tèr pou planté dann so kiltir la (25000 ha dsi 50000). Solman na d’ot ké li, konm kiltir pou lésportasyon, é sa dé tou tan, dopi omoins komansman diznévyèm syèk. Avan sa l’avé kafé, in tan l’avé lo blé, épi bann rafrèshisman pou bann bato téi pass. L’avé-é nana ankor !-zèrniome, vétyvèr, la vaniy épi d’ot ankor.. Ni sava anparl bann kiltir la, la fine pèrd in pé la kote zordi, mé akoz paf é rotrouv azot favèr ? I apèl sa bann kiltir komèrsyal pars lé déstiné pou vann épi pou raport larzan – la pa konm bann viv pou manzé !. Ni pé dir sa bann kiltir komèrsyal tradisyonèl é nou va anparl de sa.
Ni sava opa di tout pars na in bonpé : ni pé nonm lo Thé la bien démaré isi La Rényon par kooté La Plenn, Mansyol épi dann lé o Sin-Jo : la tèr té bon pou sa, klima té bon galman mé la fini an lo d’boudin alé rodé pou kosa !.. i pé anparl osi lo pirète pou fé l’inséktisid é ankor d’ot, la plipar d’tan ni majine mèm pa souvan dé foi. La plipar d’tan demoun la pèrd pasyans épi l’administrasyon té pi la avèk sa pou donn lo moiyin k’i fo épi pou donn in bon l’élan..arzout èk sa bann monopol kolonyal la vni pou anpèsh lé shoz tourn ron…
Nou va bien rogard ansanm bann kiltir, mèm si koméla na poin isi shé nou, mé zot i korésponn, bien d’apré moin, avèk nout natir, nout sol, nout klima, nout dégré d’plui épi la tanpératir donk lé posib fé plantaj-la shé nou. Nana désèrtènn demoun la fé l’ésèy, mé san pous l’afèr loin konm té i doi pousé.. épi, an finn kont akoz pa fé in bon l’ésé shé nou avèk tout kondisyon k’i fo pou réisir.
Ni rapèl, isi La Rényon, dann tan lo péi téi apèl Bourbon, la plant lo blé épi la plant do ri galman, d’isi d’laba nana ankor pyé miyé dann la kour d’moun, kisoi lo pti mil, kisoi lo gro. I apèl osi sorgho, kisoi lo pti i apèl lo mil sinploman.. An parlann ri, ni plant pa isi, mé ni koné bien, konm di lo kont, sé nout nouritir nasyonal. Pou moin i fo pran so késtyon-la o sèryé é bien rogard sa par raport lotosifizans alimantèr parti kominis la mark dann son program.
I fo pa ni néglij patat, pom tèr, kanbar, sonz, épi shoushou-kèm la pa in rasine mé in frui, sof patat shoushou !- in bon plan pou dévlop sa i soré in bon afèr. Na z’afèr pou fé la-dan.. Na in kékshoz k’i zoué dann nout sans sé nout léspèryans, sé nout savoir fèr é sa i kont bokou dsi la késtyonn frui épi légime.. Alon parl osi bann tizane sinp : na moiyin tir bon-bon molékil ladan pou fé bon-bon médikaman. Koméla bann tizane sinp lé rokoni é bann médikaman i pé tir ladan lé inportan-In sinp légzanp, : zot i souvien sak moin la ékri dsi la mélas, in médikaman formidab. Nana plin plant i pé tir médikaman formidab ladan. Alor, akoz pa dévlop isi in l’indistri lo médikaman ? Sa la pa in plézantri, mé in kékshoz sèryé vèy pa koman. Sirtou, si ni parl bann médikaman natirèl. La shimi vèr nan sèrvis pou rann anou isi ! Pou nou, pou lésportasyon, pou nou ète prézan dsi lo arshé médikaman.
| NB – Astèr, mi rouv mon kèr avèk bann léktèr nout zournal Témoignages. Dann kèr nout tout, nana in lantèr épi in tizanèr k’i somèy. La ribrik mi komans zordi, lé t’a moin, lé t’a zot, lé t’a bann rényoné : kan zot i vé zot i mèl zot kozman avèk la myène. Moin mùmi fé in l’artik samedi é in tyradiksyon an kréol pou lo mardi. Zot rant dann ron kan zot I vé, pou partaj zot konésans. Sa i di pa zot kékshoz ? alon mète l’orgèy dsi koté, zot i pans pan out péi i kont dsi nou. |
IEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient »
Mézami pou sak la viv lontan dann nout péi La Rényon-dizon pou sak la konète la loi disnèf mars 1946 kan l’arivé, zot téi panss sirman la fain (…)
Plusieurs millions de personnes supplémentaires en insécurité alimentaire
Vote unanime d’une loi à l’Assemblée nationale à Paris
IEDOM : « Un premier trimestre favorable avant l’impact de la crise au Moyen-Orient » Économie réunionnaise : le calme avant la tempête Kansa (…)
Rapport sur les riches publié par l’Observatoire des inégalités
Au lieu de reproduire la France, les Réunionnais devraient s’inspirer de Madagascar
Retour sur le séminaire organisé par la Section PCR de Saint-Denis
Conséquence de la crise et de la pénurie de logements sociaux
Condoléances du Parti Communiste Réunionnais
Face aux difficultés de trésorerie à cause des retards de paiement
À la veille de la manifestation organisée par des élus devant la préfecture