Le sens des responsabilités
10 juin, parNote de la Rédaction au sujet d’une tribune intitulée « Nommer le privilège zorey pour construire l’égalité à La Réunion »
Zistoir kréol
1 out 2009

Bondyé lé trakassé par rapor Laramé i fé aryink la kouyonade : an troi foi, li la sèy fé mirak, konmsi li té i pran ali pou Bondyé an pèrsone. Rozman, gramoun dann syèl i avèy byin déssi son dalon, pars in pé plis, demoun té fine fé sote son kolé kou d’gran kouto. Bondyé la diskite ansanm Laramé, la byin ésèy fé konprann ali : « Shak kréatir i doi réspèk son plas, tyinbo son rol, é sirtou pa pran ali déssi la otèr, pran ali plis ké li lé ». Solman, li an apèrsoi son dalon i fé pa par éksopré, mé konmsi li pran sa pou in zé. Laramé i promète li arkomans ar pi. Li done parol li fèr ar-pi z’afèr konmsa. Alors, le tré-o i déside fé kado son dalon troi zafèr.
L’avé in foi, dan la vil de foi, méssyé lo foi la manz son foi èk in grinn sèl !
Kriké ! Kraké ! Promyé kado i ariv tanto !
Bondyé la trap in promyé z’afèr avèk in kross, in doub kanon, in ké d’détante. Koman i apèl sa d’apré zot ? Zot i donn z’ot lang lo shate, sansa zot i koné ? Oui, la trouvé don ? Sa in fizi dé-kou. Zot la byin trouvé ! Avèk sa, ou i pé fé Banm ! épi Banm ! Dé kou éspassé ! Sansa lé dé kou an mèm tan : Banm-Banm ! Solman la pa n’inporte kèl kalité fizi-dé kou, in fizi i fé mirak pars Bondyé i ésplik ali : « Tout zoizo va antann lo brui out fizi va tonm a-tèr, rède mor, san k’lo plon i pran la pène toush ali ! ». Lo dalon kontan vèy pa koman ! Avèk lé z’arm konmsa, i rante pa son kaz san riyin, i rante pa brédouye konm bann demoun déor i di, vi k’dann tan-la, zoizo té anmank pa, épi fizi-la i pète for… lé riskab i tyé tro zibyé !
Laramé i fini pi pou dir mèrsi : « Mèrsi ! Mèrsi ! Mèrsi ! Mon Dyé, mi oi ou i èm amoin byin ! ».
Kriké ! Kraké ! Promyé kado la fine doné, dézyinm i ariv tanto !
Bondyé i trap in dézyèm kado : konm in gran posh an vakoa tréssé, ansanm dé brikol ou i pass shak koté zépol. Sa in n’afèr ou i porte déssi out do. Ou i pé mète out komissyon la-dan ! Komansa zot i trouv pa ? Zot lé tro abityé sassé dann magazin ! Tante ossi i koné pi alor ? Lé séryé sa lé ga ! A ! Inn la trouvé : sa i apèl bèrtèl, avec in kouvèrtir an-o pou fèrm lo posh. Donkalor, sé in bèrtèl. Mé pa in bèrtèl n’inport koman, in bèrtèl i pran lé z’ord avèk ou, in bèrtèl i fé mirak... Koman sa, in bèrtèl i pé pa fé mirak ! Bynsir k’i pé, vi k’sé in bèrtèl Bondyé : i sifi komann ali. Ou i di sinploman : « Mi vé z’afèr-la dann mon sak é anmaré ! ». Ou la pankor di, lo z’afèr la fine ariv dann out bèrtèl, li lé anmaré, é i rèss aryink pou amènn ali out kaz.
Laramé i romèrsyé byin Bondyé, i fini pi pou romèrsyé : « Mèrsi ! Mèrsi ! Mèrsi ! A ! mi oi byin ou i èm amoin byin ! »
Kriké ! Kraké ! Dézyèm kado la fine doné, troizyèm i ariv tanto !
Kossa i lé so z’afèr vèrni-la ? Avèk in spèss kross rotourné, épi in bann korde, avèk an plis in sorte pti l’ark, i apèl in l’arshé. Koman, zot i koné pa sa ? Zot i suiv pa lorkèss don ? Oté ! Lé pa possib in n’afèr konmsa ! Dan mon tan, kan l’avé in maryaz, dépi la port légliz ziska salon bal, sansa la sal-vèrte, marmay té kolé ansanm lo pti l’orkèss : ala la gross kèss i fé boum ! Boum ! Boum ! Ala triyang i fé ptshiiing ! Ptshiiing ! Ptshiiing ! In spèss ti son métalik ! Ala lo djaz ! Ala bannjo ! Ala kordéon lé bon pou séga, lé bon pou la java, la mazirka, la polka, la vals. Oté Baba ! Alor, zot la fine trouvé kossa i lé troizyèm kado-la ? Oui, sa mèm : vyolon. Do-ré-mi-fa-sol-la-si do, do, si, la, sol, fa, mi, ré, do. Mi, la, ré, sol ! Mi vé bonbon !
Antansyon ! Sa la pa ninport-ékèl vyolon, mé in vyolon mazik : tout demoun i antan sa i mète a dansé... « In vyolon ? Laramé i di, moin la touzour rèv an avoir in l’instriman konmsa ! Mèrsi ! Mèrsi ! Mèrsi bondyé ! Mi oi byin ou i èm amoin ! ».
Kriké ! Kraké ! Koton mayé i koul, rosh flote !
(Zistoir la pankor fini. Somènn proshène, ni artrouv pou lo uityèm morso)
In zistoir gramoun la rakonté, é moin, G. Gauvin, moin la armassé.
Note de la Rédaction au sujet d’une tribune intitulée « Nommer le privilège zorey pour construire l’égalité à La Réunion »
APE entre l’UE et tous les pays voisins incluant les services
Mézam étan marmaye mi rapèl l’avé plin liv la kaz é an parmi l’avé inn dsi bann zoizo, gayar vèye pa koman é dann liv-la ilistré in zoli fasson (…)
In kozman pou la rout
Face à l’onde de choc qui traverse le système judiciaire français et secoue la conscience nationale dans ce pays, l’heure n’est plus aux postures (…)
180 litres d’eau potable par jour par personne : droit dans le mur
Au lieu de reproduire la France, les Réunionnais devraient s’inspirer de Madagascar
Retour sur le séminaire organisé par la Section PCR de Saint-Denis
Conséquence de la crise et de la pénurie de logements sociaux
Condoléances du Parti Communiste Réunionnais
Face aux difficultés de trésorerie à cause des retards de paiement
À la veille de la manifestation organisée par des élus devant la préfecture